Download Siyaset Andrew Heywood PDF

TitleSiyaset Andrew Heywood
File Size2.0 MB
Total Pages83
Document Text Contents
Page 2

İçindekiler
Kutucuklar Listesi ..................................................xii

Önsöz ....................................................................... xvii

Teşekkürler ............................................................. xix

Kısım 1
Siyaset Teorileri

Birinci Bölüm:

Siyaset Nedir? ......................................................1

İkinci Bölüm:

Hükümetler, Sistemler ve Rejimler ..... 31

Üçüncü Bölüm:

Siyasî İdeolojiler ............................................. 57

Dördüncü Bölüm:

Demokrasi ..........................................................95

Beşinci Bölüm:

Devlet .................................................................123

Kısım 2
Milletler ve Globalizasyon

Altıncı Bölüm:

Milletler ve Milliyetçilik ............................151

Yedinci Bölüm:

Küresel Siyaset ..............................................181

Sekizinci Bölüm:

Ulusaltı Siyaset ..............................................229

Kısım 3
Siyasî Etkileşim

Dokuzuncu Bölüm:

Ekonomi ve Toplum ..................................257

Onuncu Bölüm:

Siyasî Kültür, İletişim ve Meşruiyet ..290

Onbirinci Bölüm:

Temsil, Seçimler ve Oy Kullanma .....323

Onikinci Bölüm:

Partiler ve Parti Sistemleri ..................... 357

Onüçüncü Bölüm:

Anayasa, Hukuk ve Yargı ........................387

Kısım 4
Hükümet Mekanizması

Ondördüncü Bölüm:

Anayasalar, Hukuk ve Yargı ...................417

Onbeşinci Bölüm:

Meclisler............................................................447

Onaltıncı Bölüm:

Siyasî İktidarlar ..............................................475

Onyedinci Bölüm:

Bürokrasiler .....................................................505

Onsekizinci Bölüm:

Ordular ve Güvenlik Güçleri ................533

Kısım 5
Siyasa Süreci ve Sistem Performansı

Ondokuzuncu Bölüm:

Siyasa Süreci ve Sistem Performansı .......

Sözlük .......................................................................591

Bibliyoğrafya ........................................................615

İndeks.......................................................................627

Page 41

▶ Mülkiyet: Muhafazakârlar mülk sahipliğini, insanlara güvenlik ve hükümet-ten
bağımsızlık düzeyi vermesi, onları kanunlara ve başkalarının mülkiyetine saygı
göstermeye teşvik etmesi bakımından hayati öneme sahip görürler. Aynı zaman-
da mülkiyet, insanların kişiliklerinin dışsallaştırılması halidir; ki böylece onlar sa-
hip oldukları şeylerde, yani evlerinde, arabalarında vs. kendilerini “görürler”. An-
cak mülk sahipliği hakları olduğu kadar sorumlulukları da kapsar. Bu yaklaşımda
bizler, bir anlamda sadece, geçmiş nesillerden devraldıklarımızı (“aile gümüşleri”)
ve belki de gelecek nesillerin değerlerini ifade eden mülkiyetin muhafızlarıyızdır.

Paternalist Muhafazakârlık

Muhafazakâr düşüncedeki paternalist damar, organizmacılık, hiyerarşi ve ödev gibi
ilkelerle tamamen tutarlıdır ve geleneksel muhafazakârlığın doğal bir sonucu ola-
rak görülebilir. Benjamin Disraeli’nin erken dönem yazılarında sıkça görülebileceği
gibi paternalizm sağduyu ile ilkenin bir bileşimini oluşturur. İngiltere’nin “iki ulus:
Zengin ve Fakir” olarak ikiye ayrılması tehlikesine dikkat çeken Disraeli, yaygın bir
sosyal devrim korkusunu ifade etmiştir. Bu uyarı, “yukarıdan reform”un “aşağıdan
devrim”e kıyasla tercihe şayan olduğunu kabul etmesi gereken imtiyazlının özçıka-
rına bir sesleniştir. Bu mesaj, köklerini noblesse oblige (asalet ödevi) gibi neofe-
odal fikirlerde bulan ödev ve sosyal yükümlülük ilkelerine bir çağrıyla desteklen-
mektedir. Aslında bu yaklaşımda ödev, imtiyazın fiyatıdır; muktedir ve mülk sahi-
bi olan, sosyal uyum ve beraberliğe ilişkin daha geniş menfaatler adına, daha az hali
vakti yerinde olana karşı bir sorumluluğu da miras almaktadır. Tekulus ilkesiyle so-
nuçlanan, tam bir Tory duruşu olarak ifade edilebilecek olan ve birbirine bağlı ve
istikrarlı bir hiyerarşi şeklindeki organik bir denge görüşünü ifade eden bu yakla-
şım, sosyal eşitlik idealine fazlaca sıcak bakmaz.

Tekulus geleneği, sadece sosyal reforma yönelik bir eğilimi tecessüm ettirmek-
le kalmaz; aynı zamanda iktisadi politikaya ilişkin temelde pragmatik bir yaklaşımı
da yansıtır. Bu, 1950’lerde İngiltere’de Harold Macmillan (1894-1986), R. A. But-

ler (1902-82) ve Ian MacLeod (1913-70) gibi isimlerce benimse-
nen “orta yol” yaklaşımında görülebilir. Bu yaklaşım, iktisadi örgüt-
lenmenin iki ideolojik modelinden, yani bir yandan laissez faire ka-
pitalizminden, diğer yandan ise sosyalizmden ve merkezi planlama-
cılıktan kaçınır. Bunlardan ilki, sosyal uyumu imkansız hale getiren
ve zayıf ve kırılgan olanı cezalandıran bir serbestiyle sonuçlanacağı
temelinde reddedilirken, ikincisi ise yekpare taştan bir devlet dire-
ği ortaya çıkardığından ve her türden bağımsızlık ve teşebbüsü ez-
diğinden dolayı reddedilir. Dolayısıyla çözüm, devletle birey arasın-
daki dengenin “işe yarayan”a göre pragmatik biçimde ayarlanabile-
ceği, piyasa rekabeti ile hükümet regülasyonunun bir karışımında
yatmaktadır (“bencillik içermeyen özel teşebbüs” (H. Macmillan)).
Buna çok benzer sonuçlara, 1945’ten sonra Hıristiyan Demokrasi

Doğal aristokrasi: Kabiliyet ve
liderliğin, çaba veya kendi ken-
disini geliştirme yoluyla elde
edilemeyeceği, bunun doğuş-
tan gelen veya fıtrî bir nitelik ol-
duğu fikri. (bkz. 80)
Noblesse oblige: Fransızca,
kelime anlamı olarak soyluların
yükümlülüğü; genel anlamda,
daha az talihli veya daha az
imtiyazlı olanları koruma veya
onlara yol gösterme sorum-
luluğu.
Toryizm: Muhafazakarlık içinde
hiyerarşiye inançla, geleneğe
vurgu yapmayla ve ödev ve or-
ganizmacılığa verilen destekle
nitelenen ideolojik bir duruş.

Page 42

Avusturyalı iktisatçı ve siyaset felsefecisi. London School of Economics’de ve Chicago, Freiburg ve
Salzburg Üniversi telerinde ders veren bir akademisyen olarak Hayek 1974’te Nobel İktisat Ödülü-
nü aldı. Avusturya Okulunun bir taraftarı olarak, bireyciliğin ve piyasa düzeninin samimi bir inana-
nı ve sosyalizmin amansız bir eleştiricisiydi. Kölelik Yolu (1948), onun iktisadi müdahaleciliğe saldır-
dığı öncü bir eserdir; Özgürlüğün Temel Yapısı (1960) ile Hukuk, Yasama ve Özgürlük (1979) gibi son-
raki çalışmalarında siyaset felsefesinde çeşitli temalar geliştirdi. Hayek’in eserleri, Yeni Sağ’ın yükse-
lişinde kayda değer bir etki yaptı.

ilkelerini benimseyen Kıta Avrupası muhafazakârları tarafından ulaşılmış ve en katı
şekliyle Alman Hıristiyan Demokratlarının (the Christlich Demokratische Union
(CDU)) “sosyal piyasa” felsefesinde ifadesini bulmuştur. Bu felsefe, özel teşebbüs ve
rekabetin erdemlerini yansıttığı ölçüde bir piyasa stratejisidir; ama bu yolla sağlanan
refahın, toplumun daha büyük olan menfaati için kullanılması gereğine inanması ba-
kımından da sosyaldir.

Yeni Sağ

Yeni Sağ, muhafazakâr düşüncede, hem 1945 sonrası devlet müdahalesi yönünde-
ki eğilimlere, hem de liberal veya ilerlemeci sosyal değerlerin yaygınlaşmasına karşı
bir tür karşıdevrimle sonuçlanan bir ayrılışı ifade etmektedir. Yeni Sağ fikirlerin izleri
1970’lere, savaş sonrası kaydedilen refah patlamasının sona ermesiyle, sosyal çöküşe
ilişkin olarak büyüyen kaygılarla ve otorite kaybıyla kendisini belli eden Keynezyen
sosyal demokrasinin aynı dönemdeki bariz başarısızlığına kadar götürülebilir. Bu tür
fikirler en büyük etkisini İngiltere ve ABD’de gösterdi ve bu ülkelerde sırasıyla Thatc-
herizm ve Reaganizm formunda ifadesini buldu. Bunlar, devlet odaklı örgütlenme bi-
çimlerinden piyasa odaklı olanlara doğru bir değişime sebebiyet vererek daha geniş,
hatta dünya çağında bir etki oluşturdular. Bununla birlikte Yeni Sağ, genellikle “neo-
liberalizm” ve “neomuhafazakârlık” olarak kavramsallaştırılan iki ayrı geleneği nikah-
lamaya ilişkin bir çaba olarak, uyumlu ve sistematik bir felsefe oluşturmaz. Her ne ka-
dar bu ikisi arasında siyasi ve ideolojik bir gerilim mevcut olsa da, bunlar, güçlü ama
minimal devlet hedefini yani Andrew Gamble’in (1981) ifadesiyle “özgür ekonomi
ve güçlü devlet”i desteklemede bir araya getirilebilirler.

Neo-liberalizm
Neo-liberalizm, Friedrich Hayek ve Milton Friedman (bkz. s. 248) gibi serbest piya-
sa iktisatçılarının ve Robert Nozick (bkz. s. 138) gibi filozofların yazılarında gelişti-
rilen klasik siyasi iktisadın güncelleştirilmiş bir türüdür. Neo-liberalizmin merkezi il-
keleri piyasa ve bireydir. Başlıca neoliberal hedef ise, regüle edilmeyen piyasa kapi-
talizminin verimliliği, büyümeyi ve yaygın refahı beraberinde getireceği inancından

Friedrich von Hayek (1899-1992)

Page 82

539
Parti sistemleri 318, 341,

342
Paternalizm 539
Patriarşi 12, 135, 539
Peron 249
Perot 334, 339
Peru 198, 486, 498, 525
Philo 286
Pierre 13, 145, 216
Pierson 555
Pinkney 487, 498, 525
Pinochet 64, 482, 488,

489, 494
Platon 13, 15, 26, 32, 33,

48, 80, 101, 107,
108, 111, 384, 523

Plekhanov 83
Plüralizm 12, 114, 540
Polonya 59, 60, 163, 203,

414, 428, 484, 507
Polsby 351
Pompidou 431
Popülizm 12, 444, 540
Portekiz 59, 64, 164, 201,

373, 430, 484
Postmodernizm 12, 36,

97, 98
Poulantzas 133, 555
Powell 160, 481
Pozitif hukuk 540
Pozitivizm 540
Pragmatizm 71, 76, 540
Pressman 514
Pringle 259
Proudhon 13, 92, 216,

217, 231, 299, 555
Przeworski 59, 60
Pulzer 311

Putin 430
Putnam 13, 272, 287

Q

Quangolar 13, 462

R

Refah 13, 56, 136, 139,
214, 279, 519, 524,
541

Rıza 73, 109, 187, 541

S

Sabatier 508
Saddam 140, 284, 442,

481, 486, 489, 519
Saint-Simon 199
Sandel 231, 522, 556
Sartori 331, 337, 342
Saunders 259
Scammel 267
Schlesinger 428
Schmidt 233, 437
Scholte 189, 211, 556
Schumacher 13, 231, 248,

250, 556
Schuman 200, 201
Schumpeter 13, 57, 116,

117, 295, 296, 321,
523, 556

Sedgemore 463
Sekülerizm 96
Seliger 71, 556
Sendikalar 239, 241, 349,

358, 362
serbest piyasa 74, 79, 92,

138, 191, 239, 244,
249, 434, 454, 463,
505, 520, 544

serbest ticaret 190, 194,
197, 198, 205, 206,
352, 365

Sınıf bilinci 281, 542
Simon 157, 199, 245, 287,

505, 548, 551
Singapur 61, 62, 138, 139,

242, 396, 534
Singh 435
Sivil itaatsizlik 362
Siyah Müslümanlar 228
Siyasa 5, 9, 10, 12, 16, 55,

119, 246, 411, 421,
424, 425, 457, 458,
463, 470, 472, 501,
503, 504, 509, 510,
511, 512, 513, 515,
516, 517, 524, 525,
536, 542

Siyasi eşitlik 109, 113
Siyasî kültür 262, 285, 355
Skinner 37
Skocpol 284
Slovakya 60, 143, 203
Soros 194
Sosyal adalet 543
Sosyal demokrasi 88, 543
Sosyal sermaye 274, 543
Sosyal sözleşme 129, 543
Spooner 138
Stalin 13, 85, 86, 140,

183, 246, 248, 284,
436, 441, 442, 453,
485, 493, 506, 543

Stalinizm 60, 86, 246, 332,
441, 453, 543

Stirner 125, 556
Stoker 16, 44
Stokes 308

Page 83

Sunkel 211
Sun Tzu 178
Şii 63, 96, 519

T

Tacikistan 482
Taliban 63, 96
Talmon 70, 111, 557
Tamiller 153
Tanzanya 164, 332, 333
Taoizm 61, 94
tarihin sonu 54, 97, 184,

195
Tarrow 367
Tek Kutupluluk 185
Tek Meclislilik 544
Teokrasi 12, 62, 544
Terörizm 12, 482, 492
Thatcher 80, 159, 160,

203, 206, 244, 250,
273, 276, 277, 279,
309, 321, 330, 334,
336, 355, 356, 408,
413, 434, 435, 437,
439, 444, 461, 468,
469, 470, 506, 510,
513, 516, 547, 549

Thatcherizm 79, 338, 434,
444

Thompson 193, 557
Thoreau 47, 362, 557
Titmuss 520
Tocqueville 13, 49, 111,

272, 283, 284, 317,
346, 557

Totaliteryenizm 12, 52
Tracy 70
Travers 516
Troçki 259

Trompenaars 259
Tucker 138, 555
Turner 259, 265
Türkiye 203, 396, 414

U

Ukrayna 170
Uluslararasıcılık 12, 178,

545
Uluslararası Para Fonu 60,

192, 198, 205, 206
ulusüstücülük 201
Umman 373
Üçüncü yol 89, 99
Ütopya 12, 48, 49, 80,

138, 382, 545

V

Vası�ı çoğunluk oyu 545
Vatandaşlık 545
Verba 262, 263, 264, 286
Veseth 259

W

Wachendorfer-Schmidt
233

Wagner 152, 163, 438
Warren 388, 390, 430
Watergate krizi 381
Watson 37
Weber 13, 24, 36, 38, 39,

127, 253, 275, 276,
277, 279, 441, 449,
451, 452, 453, 458,
463

Westminster model 545
Wildavsky 514
Wildmann 342
Wilford 498

Wittkopf 211
Wollstonecraft 13, 92, 93,

557

X

Xenophobia 545

Y

Yeltsin 412, 430, 481
Yeni demokrasiler 56, 546
Yeni Sol 12, 86, 87, 109,

363
Yergin 183
Yozlaşma 12, 459, 546
Yugoslavya 60, 143, 159,

183, 185, 187, 188,
209, 230, 248, 249,
386, 406, 478

Yunanistan 59, 64, 201,
482

Yurtseverlik 12, 161
Yurttaşlık kültürü 285, 286

Similer Documents